A.TR ile Türkiye'den AB'ye fırıncılık ekipmanı ithalatı.

Kısaca gümrük birliği

Türkiye ve AB, 31 Aralık 1995'ten beri gümrük birliği içindedir; resmi anlaşma (1/95 sayılı Karar) 1996'da yürürlüğe girmiştir. Birlik endüstriyel malları ve işlenmiş tarım ürünlerini kapsar. İşlenmemiş tarım ürünlerini veya çelik/kömür sektörünü kapsamaz (bunlar ayrı ticaret düzenlemelerine tabidir).

Bir planet mikser, hamur açma makinesi, fırın, hamur bölme makinesi — HS Fasıl 84 (makine) veya Fasıl 85 (elektrikli ekipman) kapsamındaki her ürün — için gümrük birliği uygulanır. Bu malların AB ile Türkiye arasında, her iki yönde de hareketi, A.TR dolaşım belgesiyle belgelendirildiğinde %0 gümrük vergisine tabidir.

A.TR belgesi nedir?

A.TR (German: Anlaufschein für Türkei; English: A.TR Movement Certificate) özel bir gümrük belgesidir — bir yönetmelik değil, direktif değil, doğru kaşeleri taşıyan belirli bir evraktır. Türkiye'den AB'ye (veya tersi yönde) çıkan bir mal sevkiyatına eşlik eder ve malların gümrük birliği kapsamında serbest dolaşımda olduğunu kanıtlar.

Belge:

• İhracatçı tarafından hazırlanır (Türk üretici veya onun nakliye acentesi)
• Mallar ülkeden çıkmadan önce Türk gümrük idaresi tarafından kaşelenir ve onaylanır
• AB limanında ithalatçının gümrük müşaviri tarafından orijinal olarak sunulur (fotokopi değil)
• Tek bir belirli sevkiyat için geçerlidir — A.TR yıllık genel kapsamlı bir belge değildir

Dirmak sevkiyatlarında AB'ye giden her sipariş, ihracat ekibimizin hazırladığı A.TR ile İzmir'den çıkar. Bu bir opsiyon değildir, ücretli ek değildir — her AB sevkiyatının parçasıdır.

%0 vergi — ve kapsamadıkları

A.TR, çoğu kişinin "ithalat vergisi" dediğinde düşündüğü vergi olan gümrük vergisini kaldırır. Normalde (örneğin) %2.8 MFN vergisine tabi olacak 25,000 EUR değerindeki endüstriyel bir planet mikserde bu, sevkiyat başına 700 EUR tasarruf demektir.

A.TR'nin kaldırmadıkları:

• Varış ülkesinin oranındaki ithalat KDV'si. Almanya %19, Fransa %20, İtalya %22, İspanya %21, Portekiz %23, Hollanda %21, Belçika %21, Avusturya %20, Polonya %23. CIF değer (ticari değer + navlun + sigorta) üzerinden hesaplanır. Bunu normal KDV beyannameniz üzerinden geri alırsınız; maliyet değil, nakit akışıdır.
• Limandaki yerel elleçleme ücretleri (gümrük müşaviri ücretleri, liman elleçleme, iç nakliye).
• Ürün kodu izleme listesindeyse özel / anti-damping vergileri (planet mikserler için geçerli değildir).

Net etki: planet mikser için ithalat evrakınızdaki gümrük vergisi satırı €0,00 gösterir; ithalat KDV'si varış ülkesinin oranında görünür; elleçleme ise herhangi bir ithalatta neyse aynıdır.

Incoterms — doğru olanı seçmek

Incoterm, "İzmir'deki üretici kapısı" ile "AB'deki sizin kapınız" arasında kimin ne yaptığını belirler. Dirmak tüm standart Incoterms'i destekler (EXW, FCA, FOB, CIF, DAP). Avrupalı alıcılar için en yaygın ikisi şunlardır:

CIF (Cost, Insurance, Freight) — varış limanı

• Üretici, İzmir'den size en yakın AB limanına (Hamburg, Le Havre, Cenova, Valencia, Rotterdam vb.) deniz navlununu organize eder ve o noktaya kadar sigortayı karşılar.
• AB limanında gümrükleme, ithalat KDV'si ödemesi ve tesisinize iç nakliye sizin sorumluluğunuzdadır.
• Risk, mallar İzmir'de gemiye yüklendiğinde size geçer.
• Şunun için uygundur: AB limanında kendi gümrük müşaviri ve iç nakliye ilişkileri olan alıcılar.

DAP (Delivered At Place) — tesis kapınız

• Üretici, AB tarafındaki iç nakliye dahil olmak üzere İzmir'den tesis kapınıza kadar tüm yolculuğu organize eder.
• Varış noktasında gümrükleme ve ithalat KDV'si ödemesi sizin sorumluluğunuzdadır.
• Risk, belirtilen yerde teslimat sırasında size geçer.
• Şunun için uygundur: AB'de kendi navlun ilişkileri olmayan alıcılar; daha küçük fırınlar; ilk kez ithalat yapanlar.

EXW (Ex Works — İzmir'den teslim almayı siz organize edersiniz) ve FOB (Free on Board — üretici limana kadar getirir, sonrasını siz organize edersiniz) da mümkündür ancak fırıncılık ekipmanı ticaretinde nadiren kullanılır.

Belge seti, sırasıyla

Dirmak'tan AB ithalatı için eksiksiz bir belge seti şöyle görünür:

Belge	Amaç	Kim düzenler
Ticari fatura	Mal tanımı, HS kodu, değer	Dirmak
Çeki listesi	Kasa bazında ağırlıklar ve ölçüler	Dirmak
A.TR dolaşım belgesi	%0 gümrük vergisi hakkı	Dirmak + Türk gümrüğü
Konşimento (deniz) veya AWB (hava)	Malın mülkiyet belgesi, navlun sözleşmesi	Nakliye firması
CE Uygunluk Beyanı	Makine güvenliği	Dirmak
EN 454 uygunluğu (≤200 L)	Fırıncılık planet mikseri güvenliği	Dirmak
EC 1935/2004 beyanı	Gıda temas uygunluğu	Dirmak
EN 10204 3.1 malzeme sertifikası (talep üzerine)	AISI 304 paslanmaz izlenebilirliği	Dirmak
Kullanım kılavuzu + elektrik şeması	Operatör + tesis elektriği	Dirmak
Sigorta sertifikası (CIF ise)	Deniz kargo sigortası	Dirmak / nakliye

İthalatçıların düştüğü üç tuzak

1. HS kodu uyumsuzluğu

Ticari faturadaki ihracatçı HS kodu ile gümrüklemedeki ithalatçı HS kodu aynı olmalıdır. Endüstriyel planet mikserler için standart kod HS 8438.10'dur (fırıncılık makineleri; makarna, spagetti veya benzeri ürünlerin üretimine yönelik makineler). Yerel gümrük müşaviriniz bağımsız olarak 8438.80 (diğer) veya 8479.82 (başka yerde belirtilmeyen karıştırma makineleri) altında sınıflandırırsa vergi hesaplaması karışır.

Aksiyon: teklif aşamasında HS kodunu yazılı olarak teyit edin. Dirmak teklifleri ihracat HS kodunu içerir; böylece ithalat sınıflandırmasını gümrük müşavirinizle önceden mutabık kalabilirsiniz.

2. Incoterm karışıklığı

Gördüğümüz en yaygın tek hata: alıcı CIF teklifi kabul eder, Incoterm tanımını okumaz, sonra mallar geldiği anda liman elleçleme, gümrükleme, ithalat KDV'si ve iç nakliyeyi kendisinin organize etmesi gerektiğini fark eder — üstelik bunu kurmak için zaman kalmamışken.

Aksiyon: Incoterm'i bilerek seçin. İlk kez ithalat yapan çoğu Avrupalı alıcı için doğru cevap DAP'tır (tek tedarikçi, tek teklif, tek teslimat). En yakın AB limanınızda zaten bir navlun müşaviriniz varsa CIF doğrudur.

3. İthalat KDV'si nakit akışını unutmak

İthalat KDV'si gümrükleme sırasında peşin ödenir ve normal KDV beyan döngüsüyle geri alınır — bazen 3–6 hafta sonra. %19 Alman ithalat KDV'siyle 25,000 EUR değerindeki bir planet mikserde bu 4,750 EUR nakit akışı açığı demektir. Çoğu ithalatçı bunu sorunsuz yönetir; ilk kez ithalat yapanlar bazen bütçelemez.

Aksiyon: KDV tutarının finansmanını mallar Türkiye'den çıktıktan sonra değil, çıkmadan önce netleştirin. Birçok nakliye firması küçük bir ücret karşılığında ithalat KDV'sini avanslamayı teklif eder; bazı bankalar bunu kapsayan dış ticaret finansman limitleri sunar.

Zaman çizelgesi — ne beklemeli?

Aşama	Tipik süre
Üretim (Industrial Mixers, 80 L+)	6–10 hafta
Üretim (Standard Series, 10–60 L)	4–6 hafta
Yükleme + İzmir gümrükleme	2–3 gün
Deniz navlunu İzmir → Hamburg / Le Havre / Cenova / Valencia	10–14 gün
AB limanı gümrükleme (siz / müşaviriniz)	1–3 gün
Tesise AB iç nakliye	2–5 gün
Siparişten itibaren toplam	~8–14 hafta

Hava kargo, deniz navlunu ayağını 10–14 günden 2–4 güne indirir; kg başına maliyeti belirgin şekilde daha yüksektir. Endüstriyel makineler için nadiren haklı çıkar; genellikle yalnızca acil yedek parça sevkiyatlarında kullanılır.

Dirmak bunu nerede kolaylaştırır?

Her AB sevkiyatı için Dirmak ihracat ekibi şunları yönetir:

• A.TR hazırlığı ve Türk gümrük onayı (ek ücret yok)
• İhracat paketinde eksiksiz belge seti
• Gerektiğinde yerel gümrük müşavirinizle HS kodu koordinasyonu
• Incoterm esnekliği — DAP, CIF, FOB, FCA, EXW tamamı desteklenir
• Sevkiyat süresince İzmir'de tek bir atanmış iletişim kişisi

Tam operasyonel tablo için Avrupa teslimat, garanti ve yedek parça rehberine bakın veya teklif formu üzerinden teklif başlatın — Incoterm ve varış ülkesi ilk soru setinin parçasıdır.